Dua Ederken Neden Esneme Gelir? Manevi Bir İşaret mi, Fiziksel Bir Tepki mi?

Dua ederken, Kur'an okurken veya derin bir meditasyon halindeyken aniden gelen ve durdurulamaz hale gelen esneme nöbetleri, hemen hemen herkesin yaşadığı ancak anlamlandırmakta zorlandığı bir durumdur. Çoğu kişi bunu "sıkılmak" veya "uykusu gelmek" olarak yorumlayıp kendine kızsa da, durum aslında çok daha derin mekanizmalara işaret eder. Bu fenomenin iki ana açıklama düzlemi vardır: Biri vücudumuzun verdiği fizyolojik tepkiler, diğeri ise yüzyıllardır inanılan manevi ve enerjisel sebeplerdir.

Bilimsel açıdan bakıldığında dua, bir nevi "teslimiyet" ve sakinleşme halidir. Günlük hayatın stresi içinde sürekli "Savaş ya da Kaç" (Sempatik Sinir Sistemi) modunda olan bedenimiz, dua anında güven hissiyle birlikte "Dinlen ve Sindir" (Parasempatik Sinir Sistemi) moduna geçer. Bu ani vites değişimi, kasların gevşemesine, tansiyonun düşmesine ve vücut sıcaklığının değişmesine neden olur. İşte esneme, bu geçiş sırasında beyni soğutmak ve vücudu yeni rahatlama seviyesine adapte etmek için verilen istemsiz bir tepkidir.

Anadolu irfanında ve ezoterik öğretilerde bu durumun açıklaması çok daha metafiziktir. Dua sırasında esnemek, genellikle üzerinizdeki negatif enerjinin, gözün veya nazarın vücudu terk etmesi olarak yorumlanır. Özellikle "okunma" veya şifa duaları sırasında yaşanan peş peşe esnemeler, manevi bir ağırlığın kalktığının işareti sayılır.

Fizyolojik Sebep: Sinir Sisteminin Vites Değiştirmesi

Gün içinde stresliyken nefes alışverişlerimiz sığ ve hızlıdır. Dua etmeye başladığınızda, zihniniz odaklanır ve bedeniniz sakinleşir. Bu süreçte Vagus Siniri uyarılır. Vücut, stres hormonlarını (kortizol) düşürüp rahatlama hormonlarını salgılamaya başladığında, beyin uyanıklığı korumak ve oksijen dengesini sağlamak için derin bir nefes alma ihtiyacı duyar; bu da esneme olarak dışa vurulur. Yani bu esneme, uykunuzun geldiğini değil, aslında vücudunuzun nihayet "güvende" hissedip gevşediğini gösterir.

Manevi Bakış: Nazar ve Enerji Çıkışı

Halk arasındaki yaygın inanışa ve bazı İslami yorumlara göre, ibadet sırasındaki esneme iki farklı şekilde ele alınır:

• Rehavet ve Şeytan: Bazı hadislerde yersiz ve sürekli esnemenin şeytandan (gafletten/tembellikten) olduğu belirtilir. Bu, dikkatin dağılması ve ibadetten soğuma riski taşıdığı içindir.
  

• Nazarın Çıkması (Enerjisel Arınma): Özellikle Felak, Nas veya Ayetel Kürsi gibi koruma duaları okunurken gelen esneme, "ağırlık atma" olarak tabir edilir. Kişinin aurasında birikmiş olan negatif enerjinin veya nazarın, dua frekansı ile çatışarak vücuttan atılması sürecidir. Hatta halk arasında "Gözü olanın gözü çıksın" denilerek esnemenin gözyaşıyla sonuçlanması, nazarın etkisinin geçtiğine yorulur.
  

Odaklanma ve Oksijen İhtiyacı

Dua ederken yoğun bir konsantrasyon içine gireriz. İnsanlar bir şeye çok odaklandıklarında farkında olmadan nefeslerini tutarlar veya çok yavaş nefes alırlar. Beyin, kandaki karbondioksit miktarının arttığını fark ettiğinde, akciğerleri tam kapasite doldurmak ve kanı temizlemek için refleks olarak esnemeyi tetikler. Bu, zihnin odaklanma kapasitesini artırmak için yaptığı bir "reset" işlemidir.